5.1 Algemene gevolgen
De klimaatverandering houdt onder meer in dat de temperatuur wereldwijd stijgt. Maar wat zijn eigenlijk de gevolgen van deze temperatuurstijging? Voor een korte introductie kan je de volgende twee filmpjes bekijken:
http://www.youtube.com/watch?v=lYx1-eQ6ltE
http://www.youtube.com/watch?v=XZ_JJ62JJVQ
Hieronder lees je een aantal gevolgen van klimaatverandering (zie ook de klimaatscenatio’s in paragraaf 3.3):
5.1.1 Toename extreme weersituaties en neerslag
Wanneer de temperatuur stijgt, wordt de lucht warmer. Warme lucht kan meer waterdamp opnemen waardoor er meer neerslag kan vallen.
5.1.2 Zeespiegelstijging
Doordat de temperatuur stijgt, smelten gletsjers en kleine ijskappen en slinken grote ijskappen op Groenland en Antarctica waardoor er meer water in oceanen en zeeën komt. Het zeewater wordt ook verwarmd, waardoor thermische expansie optreedt. Dit houdt in dat het zeewater uitzet en dat het volume toeneemt. Hierdoor kunnen overstromingen ontstaan.
figuur 5.1.2 stijging van de zeespiegel
In de afgelopen eeuw is de zeespiegel gestegen met ongeveer 17 centimeter. Als de stijging van het zeewaterniveau zo doorgaat, neemt het aantal mensen dat getroffen wordt door een overstroming toe van 13 naar 94 miljoen per jaar. Er wordt verwacht dat de zeespiegel in de toekomst met ongeveer 20 tot 60 centimeter zal stijgen.
Voor Nederland betekent dit een bedreiging van de lager gelegen delen. Rivieren kunnen buiten hun oevers treden. De zeespiegelstijging heeft niet alleen gevolgen voor de kust maar ook voor de landbouw omdat er kans is op verzilting van bodem, water en lucht.
Meer informatie over zeespiegelstijging?
- Animatie die effect van stijging op continenten laat zien:
http://www.youtube.com/watch?v=QcLFHL6EiPI - Animatie die het overstromen van New York laat zien:
http://www.youtube.com/watch?v=8xopoWF98y4
5.1.3 Aantasting van ecosystemen
Als het klimaat verandert, betekent dit een verschuiving van klimaatzones. De temperatuur stijgt snel, waardoor klimaatzones met 400 km per eeuw naar het noorden veschuiven. Deze afstand is waarschijnlijk te groot voor veel organismen om te kunnen verhuizen. Daarnaast vindt de verandering te snel plaats voor de meeste organismen om zich te kunnen aanpassen. Verschillende soorten planten en dieren zullen daarom uitsterven en dus verdwijnen, ook in Nederland.
5.1.4 Zoetwatertekort
Veel mensen leven nu al in landen waar een tekort aan drinkwater is. De klimaatverandering zal het watertekort tijdens de zomer in landen als Spanje en Portugal vermoedelijk alleen maar groter maken.
figuur 5.1.4 extreme droogte en watertekort in Spanje
5.1.5 Afname van landbouwproductiviteit
Vooral in gebieden waar het droger wordt, is minder landbouw mogelijk. De grond is te droog om gewassen op te kunnen verbouwen. Oogsten kunnen mislukken. In Nederland kan de klimaatverandering positieve en negatieve gevolgen hebben voor de landbouw. Positieve factoren bij temperatuurstijging zijn: verlenging van het groeiseizoen en meer droogte in Zuid-Europa (dus minder concurrentie). De toename en het langer aanhouden van extreme weersomstandigheden kan leiden tot wateroverlast, droogte en uiteindelijk het mislukken van oogsten.
5.1.6 Gezondheidskwaliteit
Uit veel onderzoeken blijkt dat er een verband is tussen temperatuur en sterfte. Wanneer de temperatuur stijgt, zullen er waarschijnlijk meer mensen sterven. Denk aan de berichten over sterfgevallen in de hittegolven die wij in Nederland hebben gehad. Andere gevolgen van temperatuurstijging voor de gezondheid zijn problemen door hittestress, meer verspreiding van de ziekte van Lyme , slechte luchtkwaliteit, toename van allergieën, voedselvergiftigingen zoals Salmonella en blootstelling aan UV-straling.
figuur 4.1.6 relatie tussen het aantal sterfgevallen en de temperatuur
5.1.7 Toerisme en recreatie
De klimaatverandering zal zorgen voor een verschuiving van klimaatzones. Dit heeft gevolgen voor toerisme en recreatie. Waarschijnlijk zal toerisme en recreatie in Nederland toenemen bij temperatuurstijging. Het zomerseizoen wordt beter en langer waardoor Nederland ook aantrekkelijker wordt voor buitenlandse vakantiegasten.
Het kan ook betekenen dat Nederlanders in de vakantie in eigen land blijven en kiezen voor een binnenlandse vakantieplek. Hierdoor zal de vraag naar toeristische plekken kunnen toenemen. Een nadelig gevolg voor het toerisme kan zijn dat de kwaliteit van het zwemwater achteruit gaat vanwege de bloei van blauwalgen.