5.2 Gevolgen voor de poolgebieden
Wat zijn de gevolgen van klimaatverandering voor de Noordpool? Volgens satellietmetingen is het zeeijs in het Noordpoolgebied sinds 1978 met gemiddeld ongeveer 2 tot 3% per 10 jaar afgenomen. Vooral in de zomer is het zeeijs sterk afgenomen, veel meer nog dan hartje winter.
figuur 5.2.1 eerste plaatje is noordpool nu en tweede plaatje is noordpool in 1980
Klimaatonderzoekers verwachten dat de hoeveelheid zeeijs in de 21e eeuw verder afneemt. Hoe snel dat gebeurt, is nog onduidelijk. In sommige modellen verdwijnt het zeeijs in het Noordpoolgebied in de zomer volledig vóór het eind van deze eeuw. Dit betekent dat er op de Noordpool dan geen dik, meerjarig ijs meer over is. En ook de permanent bevroren toendra’s van Siberië en Groenland zullen smelten.
figuur 5.2.2 voorspelling smelten poolijs
Oorzaak van die snelle afname van het zeeijs is vooral de grote temperatuurstijging in poolgebieden, die meer is dan de stijging van het wereldgemiddelde. Dit komt doordat ijs en sneeuw bijna al het zonlicht terugkaatsen. Wanneer een deel van het ijs en de sneeuw smelt, neemt het oppervlak meer zonnestraling op. Daardoor stijgt de temperatuur nog meer en smelt er nog meer sneeuw en ijs.
figuur 5.2.3 hoeveelheid ijs gesmolten ten opzichte van 1928
Door het smeltende zeeijs kan de zeespiegel stijgen. Stukken laaggelegen land (zoals Nederland) zouden onder water kunnen komen te liggen. Een ander gevolg is dat mensen en dieren die nu op het zeeijs leven, hun leefgebied kwijtraken. De verdere effecten zijn niet goed te voorspellen.
Maar er zijn ook minder negatieve gevolgen te noemen. Zo kunnen we bijvoorbeeld beter bij grote voorraden olie komen die onder de ijskap van de Noordpool liggen. Daarnaast is er meer noordelijke landbouw mogelijk en kunnen er vaarroutes open die nu nog gedeeltelijk worden geblokkeerd door ijs.
De problemen op de Noordpool doen zich overigens tot nu toe nog nauwelijks voor op de Zuidpool. Daar ligt het meeste permanente ijs opgeslagen. Als het ijs op de Zuidpool door klimaatverandering zou smelten, zou dat een zeespiegelstijging van maar liefst 60 meter kunnen veroorzaken!
Meer informatie over het smeltende poolijs?