2.1 Hoe achterhalen we hoe het klimaat vroeger was?
Het klimaat is niet altijd hetzelfde geweest. Door de eeuwen heen hebben er grote veranderingen plaatsgevonden.
Als we willen weten wat het klimaat aan het begin van de vorige eeuw was, kunnen we dat opzoeken in het archief van het KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut). Maar als we willen weten hoe koud of warm het langer geleden was, wordt het lastiger. We kunnen dan bijvoorbeeld oude bronnen (boeken, schilderijen) bekijken waarin mensen iets hebben verteld over het klimaat van die tijd. Maar hoe verder we terug in de tijd gaan, hoe moeilijker dat wordt. Dan moeten we gaan kijken naar overblijfselen van geologische verschijnselen als rivieren, zandduinen en gletsjers, en ecologische gegevens zoals fossiele resten van insecten, stuifmeelkorrels en bladeren.
Hoe gaat dat dan? We weten dat sommige planten een bepaalde temperatuur nodig hebben om te kunnen leven en zich voort te planten. Boomvarens kunnen bijvoorbeeld niet in Nederland leven omdat het hier te koud is. Maar als paleontologen (wetenschappers die fossielen onderzoeken) hier wel fossielen van varens vinden, zou dat dus kunnen betekenen dat het hier in het verleden tropisch warm is geweest. We gebruiken het heden dus om een reconstructie te maken van het verleden.