2. Klimaatverandering in het verleden
2.1. Hoe achterhalen we hoe het klimaat vroeger was?
In het archief van het KNMI kunnen we opzoeken hoe het klimaat aan het begin van deze eeuw was. Als we verder terug gaan in de tijd, moeten we gebruikmaken van oudere bronnen, zoals boeken en schilderijen. Daarnaast kunnen we met overblijfselen van geologische verschijnselen achterhalen welk klimaat er in een bepaalde periode heerste.
2.2. De ontwikkeling van het klimaat in Nederland
Door de verschuiving van de continenten heeft Nederland op verschillende plaatsen op aarde gelegen, waardoor ons land uiteenlopende klimaten heeft gekend. Nederland lag eerst op het zuidelijk halfrond en er heerste toen een warm klimaat. Na verloop van tijd is dit klimaat overgegaan in een tropisch klimaat. Door nog meer verschuivingen, is Nederland op zijn huidige plaats terechtgekomen. Daarnaast zijn er nog verschillende temperatuurveranderingen geweest. Ongeveer 10.000 jaar geleden hadden we hier bijvoorbeeld nog een ijstijd.
2.3. Invloed van de aarde op klimaatverandering
Klimaatveranderingen in het verre verleden zijn niet veroorzaakt door de mens maar door natuurlijke processen. Zo beïnvloedt de positie van de continenten de warme en koude zeestromingen en daarmee de temperatuur in een bepaald gebied. Daarnaast kunnen vulkaanuitbarstingen voor grote veranderingen in het weer zorgen. Bij een uitbarsting komt veel CO2 vrij, één van de voornaamste broeikasgassen. Deze gassen spelen ook een belangrijke rol bij klimaat vorming ,doordat ze bijdragen aan de verhoging van de evenwichtstemperatuur op aarde. Tot slot spelen het Albedo-effect en luchtstromen een belangrijke rol.
2.4. Invloeden van buitenaf
Uiteraard zijn er ook invloeden die niet afkomstig zijn van mensen of de aarde zelf. Meteorietinslagen bijvoorbeeld kunnen het klimaat in korte tijd sterk veranderen. Het klimaat is ook afhankelijk van de hoeveelheid zonne-energie die de aarde ontvangt en de baan van de aarde.
2.5. Wanneer is er sprake van klimaatverandering?
We spreken pas echt van een klimaatverandering als de verandering doorzet en blijvend is. Anders is het een weersverandering.